Początek

     W roku 1920 Komisja Szkolna w Olsztynie poleciła organizowanie polskich szkół. I właśnie w tym roku została zorganizowana pierwsza polska szkoła w Gietrzwałdzie. Mieściła się ona w dwupokojowym lokalu udostępnionym przez p. Antoniego Fiutaka. Urządzenie szkoły było szalenie prymitywne: proste, pozbijane gwoździami ławki z nieheblowanych desek, które zostały poznoszone i poustawiane w tej prowizorycznej szkole.

    Oficjalna nauka w polskiej szkole rozpoczęła się 1 lutego 1920 roku. I tak wszystkie dzieci, które poprzednio uczyły się wyłącznie na tajnych spotkaniach, mogły teraz jawnie korzystać z nauki w języku polskim. Szybko stan liczebny uczniów ulegał zwiększeniu i osiągnął liczbę 54 dzieci. Dwa pokoje były stanowczo za ciasne.

    Nie wszystkim podobało się istnienie polskiej szkoły. Część niemieckich rodzin na czele z niemieckim nauczycielem robiło wszystko, aby spowodować jej likwidację. Zdarzały się próby zastraszania nauczycieli przez żandarmerią niemiecką. Naukę kontynuowano do wakacji, a po przegranej plebiscytowej polska szkoła pozostała jedynie w sferze marzeń. Władze niemieckie pozwoliły na działanie szkoły w okrojonej formie. Istniała ona do roku 1935.

    Po wojnie naukę rozpoczęto dnia 1 września 1945 roku w niezniszczonym przez działania wojenne, budynku po szkole niemieckiej. Przez pierwsze lata powojenne szkoła borykała się z mnóstwem problemów. Bardzo duża liczba uczniów, słaba znajomoęć języka polskiego, a głównie brak wykwalifikowanych nauczycieli powodowały, że nauka nie mogła przebiegać zupełnie normalnie.

Dopiero z upływem czasu sytuacja ta stopniowo się poprawiała.

    W roku 1957 nadano szkole imię Andrzeja Samulowskiego.

Harcerstwo

     We wrześniu 1984 roku drużynową 28 DH przy Szkole Podstawowej w Gietrzwałdzie została p. Jolanta Górecka. W szybkim okresie drużyna zaczęła odnosić sukcesy zostając Drużyną Sztandarową Hufca Warmińskiego, a później dwukrotnie najlepszą drużyną Chorągwi Warmińsko - Mazurskiej. Harcerze brali udział w wielu akcjach, alertach, biwakach i obozach. Wyjeżdżali do Niemiec: Boltenhagen, Stralsundu, Altefur, oraz do nadbałtyckich regionów dawnego ZSRR: Kłajpedy, Kaliningradu, Swietłogorska, Pribałtiki itd. 28 DH z Gietrzwałdu otrzymała tytuł Drużyny Grunwaldzkiej od Komendanta ZHP, który dokonywał tego odznaczenia na Zamku Królewskim w Warszawie.

"Kropeczki"

    Część drużyny stanowił zespół wokalno-taneczny "Kropeczki", uczestniczący w przeglądach piosenki harcerskiej i odnoszący spore sukcesy - z finałem ogólnopolskim włącznie. Zespół koncertował dla mieszkańców gminy i uroczystoęciach wojewódzkich, dla młodzieży z innych krajów i na Zamku Królewskim w Warszawie.

Teatr lalek "Sobieradek"